CUXHAVEN                                                        home
door Nederlanders nog niet ontdekt vakantieoord.

Op de menukaart in de restaurants staan "Holländische Mattjes" (haring), "Holländer Soße" (sauce hollandaise) en echte "Holländische Pommes" (patat dus). En op de kermis is een heus Hollands dorp gebouwd, compleet met poffertjeskramen. Maar de grote afwezige in de prachtige noord-duitse badplaats Cuxhaven is de Hollander zelf. Je ziet er geen auto’s met gele kentekenplaten. Je hoort nergens Nederlands spreken. Ik heb me afgevraagd waarom. Vanuit Noord-Nederland is het slechts rond de 300 kilometer rijden over rustige snelwegen en je bent in een heerlijk vakantieoord. Anders dan de badplaatsen aan onze Noordzeekust. Maar zeker niet minder!

We kwamen toevallig in Cuxhaven terecht, als eindpunt van een mooie fietstocht langs de Weser. Deze rivier ontstaat in Hannoversch Münden, waar de Werra en de Fulda samenvloeien en verder stromen als de Weser. In tegenstelling tot vorige tochten langs Duitse rivieren (Donau, Moezel, Rijn), die ons altijd oost-west of west-oost voerden, stroomt de Weser van zuid naar noord. Daardoor maak je gaandeweg een merkwaardige verandering in het landschap mee: eerst ben je omgeven door bergen aan beide zijden van de rivier (het "Weser Gebirge"), maar bij de stad Porta Westfalica (wat een prachtige naam!) komt er aan het berglandschap abrupt een einde. En na Minden glij je plots het vlakke noorden van Duitsland binnen. Eerst blijven de steden en dorpen nog typisch Duits: vakwerkhuizen en een pleintje met een "Brunnen". Maar na Bremen en vooral na Bremerhaven zie je opeens kneuterige dijkdorpjes met riet-gedekte huisjes!
Achter die dijk vermoed je de zee, maar officieel heet het nog steeds dat de Weser daar stroomt, al is ie dan wel erg breed voor z’n doen en heeft ie opeens ook te maken met eb en vloed.

Na mijlen langs die grasdijk te hebben gefietst (met om de zoveel kilometer een vissersdorpje met een piepklein buitendijks haventje met daarin vijf of zes garnalenkottertjes) kom je dan eindelijk Cuxhaven binnen. Je kunt de ligging van deze stad vergelijken met die van Den Helder. Aan drie zijden omgeven door de zee. Links de Waddenzee en boven en rechts de Noordzee. Al zal de Duitser je verzekeren dat links de Weser stroomt en rechts de Elbe. Door die ligging, omgeven door water, is Cuxhaven een ideale badplaats. Nee, niet met brede zandstranden. Wat dat betreft kijkt de Duitser met een jaloerse blik naar ons Noordzee-strand. De paar strookjes strand, die er rond Cuxhaven zijn, worden dan ook gekoesterd. Maar ze hebben daar van de nood (de dijk, die na de watersnood van 1962, toen zelfs Hamburg natte voeten kreeg, flink werd verhoogd) een deugd gemaakt: het aan de zeekant licht glooiende dijklichaam wordt als zonneweide gebruikt! Er staan honderden felgekleurde rieten strandstoelen op, die voor het merendeel voor een heel seizoen zijn verhuurd. Aan de westkant, de waddenkant dus, valt er niet veel te zwemmen. Zelfs bij vloed kabbelen de golfjes maximaal tot kniehoogte en kan er dus alleen sprake zijn van pootjebaden. Maar ook dat heeft zijn charme: door dat ondiepe water en de vlakke bodem kun je honderden meters vanaf de kust de zee in lopen. En bij eb heet dat dan opeens "wattlaufen". En dat doen de Duitsers dan ook in grote menigte. Als je vanuit je hotelkamer of vakantiewoning over de (droge) zee kijkt, zie je horden mensen lopen, soms kilometers uit de kust. Daartussen rijden dan de georganiseerde wadtochten met paard en wagen, naar "Neuwerk", een eilandje met enkele tientallen bewoners, één Gaststätte, één winkeltje en een hele dikke, vierkante vuurtoren. Die toren is het oudste bouwwerk van….. Hamburg, want merkwaardig genoeg is het eiland eigendom van deze grootste havenstand van Duitsland, die er een vuurbaak op liet bouwen om de scheepvaart vanaf de Elbe naar de Noordzee te waarschuwen voor de ondiepten van de Wadden.

Cuxhaven bestaat uit meerdere "Kurteile", zoals Duhnen, Döse en Germershorn. Door de staat erkende kuuroorden, welteverstaan. Waar de door het "Wirtschaftswunder" gestresste Heinrich und Mathilde op kosten van hun Krankenkasse de kwalijke dampen van het Ruhrgebied eventjes kunnen vervangen voor de zuivere zeelucht en zich onderdompelen in de heilbaden met gezond water, vol zouten en mineralen.

Wie van de ene kant van Cuxhaven (het gezellige Duhnen, met tal van terrasjes en winkeltjes) naar de andere kant wil (waar de havens zijn) moet op de fiets zo’n kleine 10 kilometer afleggen. Wij deden dat soms 3 keer op een dag, heen en terug. Want het aardige van die tocht is, dat het fietspad eerst een stukje achter de dijk ligt, er plotseling overheen schiet, waarna het helemaal langs de waterlijn loopt. Je fietst tussen de zee en de zonnende badgasten door richting stadscentrum en havens. En omdat de vaargeul vlak langs de kust loopt, zie je de zeereuzen (enorme containerschepen, maar ook prachtige witte cruisers, zo hoog als flatgebouwen) zo dicht langs je varen, dat je het gevoel hebt ze aan te kunnen raken.

En dan die havens! Er zijn er een stuk of vijf, waaronder twee veerhavens, een oude en een nieuwe vissershaven, een industriehaven en een jachthaven. En alles zo dicht bij elkaar, dat je – relaxend op een terrasje – uren kunt genieten van in- en uitvarende schepen en scheepjes. De veerboten naar Helgoland (een klassieke witte Sinterklaasboot èn een snelle, bus-achtige, catamaran), de diverse rondvaartboten (door de havens, naar de "Seehundsbanken" en naar het eilandje Neuwerk), verschillende noordzeekottertjes, plezierjachten en op de achtergrond schuift dan af en toe zo’n enorme zeereus langs de einder. Een prachtig schouwspel, waar we maar niet genoeg van konden krijgen!

Ook kerkelijk is er voor ons genoeg te beleven. Uit ervaring weten we dat je beter de ‘gewone’ evangelische (= protestantse) kerken kunt mijden. Van de diensten daar wordt je een beetje depri: een handjevol oude vrouwtjes (met alle respect!) volgt een vrij hoogkerkelijke liturgie met een kort, maar vooral zeer algemeen preekje. Of je moet erg van orgelmuziek houden, want ze hebben daar meestal zeer goedgeschoolde musici achter de klavieren zitten. Wat ik altijd wel indrukwekkend vind is het luiden van de klok tijdens het gezamenlijk bidden van het Onze Vader, als afsluiting van de voorbeden. Ik heb ooit eens door ds. Wiekeraad in Hallenberg (Sauerland) horen uitleggen dat alle kerken in Duitsland die gewoonte hebben, om "Stadt und Land" te laten weten dat er gebeden wordt en zo gelegenheid te geven eventueel mee te bidden.

Wij kozen in Cuxhaven voor de Frei-Evangelische Kirche aan de Mozartstrasse. Volle kerk (een dubbele morgendienst!) met veel jonge mensen. Een evangelisch-getinte liturgie (in de nederlandse zin van het woord), met in plaats van een orgel een – overigens zeer goed zingende - muziekgroep en verrassend genoeg een gedegen gereformeerde preek over de Openbaring-brief aan Efeze. Er waren zelfs drie punten: de afzender, het adres en de inhoud van de brief. Het thema: "Zurück zur ersten Liebe!". En na de dienst was er in het "cafetaria" achter de kerkzaal gelegenheid koffie en zelfs soep te krijgen.

We hadden het grote geluk dat juist tijdens ons verblijf de finish van de jaarlijkse "Tall Ships Race" in Cuxhaven bleek te zijn. Een paar dagen lang konden we de "windjammers", grote zeezeilschepen, in de havens bewonderen en bij de "Auslaufparade" op woensdag keken we onze ogen uit naar schepen als de "Mir" uit Rusland, de "Christian Radich" uit Noorwegen en – zowaar uit Nederland – de "Eendracht" en de "Stad Amsterdam", onder vol tuig en uitgewuifd door hoog spuitende blusboten onder een stralende zon! Een onvergetelijk schouwspel!

’s Avonds, aan een tafeltje op één van de vele gezellige terrasjes, komt de ober naar ons toe en spreekt ons tot onze verrassing in onze moer’s taal toe: "Jullie zijn Nederlanders, hè? Ja, dat dacht ik al!" Hij bleek al 17 jaar in Cuxhaven te wonen en te werken en verbaasde zich er nog steeds over dat hij vrijwel nooit een Nederlander zag. Hij pikte ons er zo uit. Kennelijk kleden we ons anders, gedragen we ons anders (hopelijk niet slechter!) dan de vele Duitse toeristen, die bij voorkeur in hun "Mobilhomes" naar Cuxhaven trekken.

Cuxhaven. Een prachtige badplaats. Door Nederlanders nog niet ontdekt. Nou ja, behalve door ons dan. En ooit wellicht door u?

Bert en Hendriët Kramer,
Hardenberg.

home